Perfectionisme kan zo stiekem tussen jou en je creativiteit in gaan staan. Het zorgt ervoor dat je blijft uitstellen, eindeloos blijft gummen of het papier maar helemaal niet aanraakt. Ik heb een tijd heel weinig getekend. Niet omdat ik het niet leuk vond, maar omdat ik vond dat het mooi moest zijn. Elke keer als ik begon, dacht ik: “Wat als het mislukt?” En dat zorgde er vaak voor dat ik maar gewoon niet begon. Herken je dat?

Tot ik op een dag besloot: dit mag anders. Ik wil weer spelen, kliederen en proberen. Zoals een kind dat doet. Zoals ik het de kinderen in mijn lessen zag doen. Zonder oordeel. In deze blog deel ik tien dingen die mij hebben geholpen om dat perfectionisme stap voor stap los te laten. Misschien helpen ze jou ook om weer met meer plezier te tekenen.

Kijk je liever de video? Dat kan!

Tip 1: Teken meteen met pen

Een van de bevrijdendste dingen die ik deed: meteen tekenen met pen. Geen potlood en geen gummen, maar gewoon een vulpen of fineliner. Soms veeg ik de inkt per ongeluk uit, maar dat hoort erbij. Ik kan niets corrigeren, en dat voelt gek genoeg juist heel vrij. Je leert erdoor accepteren dat een lijn mag zijn zoals hij is.

Tip 2: Gebruik een boek met opdrachten

Soms is het niet perfectionisme dat je blokkeert, maar keuzestress. “Wat zal ik tekenen?”
Een tekenboek met opdrachten is dan goud waard. Je hoeft zelf niet te bedenken wat je gaat tekenen, je hoeft alleen maar te doen. Zo kun je makkelijker in de flow komen zonder dat innerlijke stemmetje dat alles wil controleren.

Tip 3: Doe een maandchallenge

Daag jezelf uit met iets kleins maar concreets, zoals: één tekening per dag, dertig dagen lang.
Ik teken nu elke dag een bloem en dat geeft me zo’n fijn gevoel van vooruitgang. Na een maand heb je niet alleen 30 bloemen, maar ook een routine opgebouwd, heerlijk!

Tip 4: Teken voor jezelf (niemand hoeft het te zien)

Perfectionisme groeit vaak door de gedachte dat anderen het gaan zien of beoordelen. Dus haal die druk eraf. Teken voor jezelf, in een schetsboek dat niemand ziet of op losse papiertjes die je in een doos stopt. Maak het echt jouw plek om te experimenteren.

Tip 5: Kies papier dat bij je past

Sommige mensen zweren bij dikke schetsboeken met luxe papier, maar als dat ervoor zorgt dat je niet durft te beginnen, laat het dan los. Gebruik in dat geval een goedkoop schetsboekje of losse blaadjes. Alles mag. Hoe lager de drempel, hoe makkelijker je echt gaat tekenen.

Tip 6: Begin met simpele vormen

Je hoeft niet meteen grootse kunstwerken te maken. Begin gewoon met iets eenvoudigs, zoals: bloemen, hartjes, blaadjes, vlindertjes. Dingen die je al kent en in de vingers hebt. Zo kun je spelen met vormen, kleuren en patronen, zonder dat je hoofd meteen in de “het-moet-perfect”-stand schiet.

Tip 7: Durf fouten te maken

Misschien wel de belangrijkste les van allemaal: laat los dat alles strak of realistisch moet zijn.
Je lijnen mogen scheef zijn, je schaduw mag gek zijn, je tekening mag “raar” zijn. Ik zeg nu vaak lachend: “Ja, dat is mijn speelse stijl.” Dat voelt ook bevrijdend! Bovendien ontstaan vaak vanuit “foutjes’’ de leukste effecten!

Tip 8: Maak kleine projecten

Een groot kunstwerk klinkt leuk, maar is vaak ook eng. Begin daarom klein: een kaartje, een boekenlegger, een mini-illustratie. Zo houd je het behapbaar en krijg je snel resultaat. Wat weer motiveert om door te gaan.

Tip 9: Teken maar een kwartiertje

We denken vaak dat we uren nodig hebben, maar dat is niet zo. Ik begon met vijf keer vijftien minuten per week. Dat voelde haalbaar. Ik turfde mijn tekenmomenten in mijn weektakenlijst en als ik vijf streepjes had, was het “klaar”. Soms bleef ik langer zitten, maar dat hoefde niet. De drempel was weg en dat maakte het verschil.

Tip 10: Richt je op het proces, niet het resultaat

Als je jezelf hoort denken: “Ik ga iets moois maken,” vervang dat dan door: “Ik ga even oefenen.” Zodra je het ziet als oefenen, verdwijnt de druk. Je mag rommelen, dingen proberen en vooral fouten maken. En als het dan toch mooi wordt, dan is dat een dikke bonus! Zelf geniet ik ook enorm van het inkleuren, het spelen met kleurpotloden.

Verwacht geen quick fix

Perfectionisme loslaten gaat niet van de ene op de andere dag. Het is echt een proces dat je aangaat. Er is geen magische pen of tekenboek die je erbij zal helpen. Maar elke keer dat je toch begint, ondanks dat stemmetje in je hoofd, bouw je vertrouwen op. Het mag mislukken. Het mag rommelig zijn. Want juist daar, in dat speelse en onverwachte, zit het plezier in tekenen.

Wil je dit verder oefenen?
Je kunt bijvoorbeeld een kleine tekenchallenge voor jezelf maken of mijn cursus volgen waarin je stap voor stap heel schattige tekeningen maakt.